Handhaving Wmo

Het politieke en maatschappelijke klimaat is pro-handhaving en eigenlijk is iedereen, van ‘links tot rechts’, het erover eens dat fraude niet kan. In het licht van de decentralisaties en het hiermee gepaard gaande fenomeen ‘meer met minder’ ontstaat ook steeds meer aandacht voor oneigenlijk gebruik binnen de Wmo.

Uit onderzoek blijkt dat bij minimaal 18% van de gecontroleerde Wmo-geïndiceerden gerede twijfel kan worden geuit of de betaling van PGB-gelden terecht is geweest. Ruim 95% hiervan voert geen deugdelijke administratie of boekhouding van zijn persoonsgebonden budget.

Een concreet voorbeeld uit de praktijk betreft een onderzoek naar de rechtmatigheid van de verstrekking van Hulp in de Huishouding in de vorm van een persoonsgebonden budget (PGB). Bij de Wmo-consulent ontstonden twijfels over de woonsituatie van de cliënt. De aanwezige signalen werden dus goed opgemerkt. De crux van een succesvol vervolg ligt in de vraag hoe je de signalen van oneigenlijk gebruik vervolgens daadwerkelijk oppakt. Kortom: wat doe je ermee en hoe doe je dat!

Voor het verrichten van een goed onderzoek is een goede voorlichting en kennis van wetgeving en jurisprudentie van belang. Daarnaast (en misschien nog wel veel belangrijker) het kennen van je bevoegdheden en tactisch een goede invulling kunnen geven aan de inzet van deze bevoegdheden. Vervolgens kan het zijn dat er specialistische vaardigheden moeten worden ingezet zoals heimelijke waarnemingen of een huisbezoek. Tenslotte komt er ook een behoorlijke dosis gespreksvaardigheden bij kijken. Het is de kunst om  op een effectieve en een respectvolle wijze de confrontatie met de cliënt aan te gaan.

Een voorbeeld: uit het onderzoek bleek dat de PGB-houder een huisgenoot had verzwegen die in staat was om de gebruikelijke zorg te verlenen. Hierdoor kon het PGB volledig worden ingetrokken. Dit was onder meer mogelijk doordat de gemeente middels een goede Wmo-verordening en een Wmo-besluit de verstrekking van PGB’s handhaafbaar had gemaakt. Dit is van groot belang bij een kaderwet als de Wmo.

Naast de juridische aspecten spelen emotionele en politieke aspecten een belangrijke rol. Er kan, overigens onterecht, een beeld ontstaan van het ‘afpakken’ van een voorziening van een kwetsbare burger. Logisch dus dat gemeenten worstelen met de wijze waarop ze oneigenlijk gebruik binnen de Wmo kunnen tegengaan. SV Land helpt u graag met deze vraagstukken en kunnen u hierbij adviseren en ondersteunen.